[VOZ REVIEW] Nhìn lại 15 năm lập trình

PHẦN 10: THỰC TẬP – NHỮNG KINH NGHIỆM VÀ BÀI HỌC ĐẦU TIÊN

Cuộc vui nào cũng đến lúc tàn. Tôi cũng có ý định phải đi làm thêm đúng với chuyên ngành ngay từ năm thứ 4. Nếu bạn học CNTT, tôi nghĩ việc đi làm thêm là vô cùng thiết yếu. Cụ thể nếu bạn học 4 năm, thì nên đi làm từ năm thứ 3, nếu 5 năm thì bắt đầu làm thêm từ năm 4. Dĩ nhiên việc làm thêm đúng chuyên ngành sớm hơn thì càng tốt nhưng muộn nhất là khoảng cách 2 năm cho đến khi ra trường.

Điều này cũng làm tôi(hoặc bạn) trở nên khác biệt so với những người khác. Đừng tự trách nhà tuyển dụng khi các bạn mới ra trường lại đòi hỏi bạn phải có kinh nghiệm. Với dạng thân cô thế cô, xác định lập nghiệp không chạy chọt, lại không có kinh nghiệm, liệu nhà tuyển dụng nào có thời gian để training bạn ? Hay nói cách khác, giả sử tôi và bạn đều đăng tuyển vào một công ty, tôi có kinh nghiệm làm việc 2 năm, tiếng Anh tốt, bằng tốt nghiệp của ĐH BK, bạn cũng tương đương nhưng ko có kinh nghiệm thì sẽ tuyển ai byebye

Còn nói về làm thêm, tôi cũng đi dạy gia sư trong năm đầu ĐH, với vốn kiến thức Toán, Lý, Hóa + Tiếng Anh, tôi cũng đạp xe đi dạy ở trong HN, kiếm thêm chút tiền trang trải cho việc học hành + chơi games. Nhưng bạn cần xác định, làm thêm đó chỉ là cho vui, không giúp ích gì được nếu bạn muốn theo đuổi CNTT. Tôi có đứa bạn tên là Đ., nó dạy thêm từ năm thứ nhất, cho đến tận giờ cũng vẫn dạy thêm, tiền kiếm được không phải là ít, nhưng nó đã bỏ hẳn CNTT để chuyển sang dạy thêm thi ĐH. Đấy là số ít khi không theo ngành nhưng cũng tạm gọi là sống được.

Còn những trường hợp khác như cày ngày cày đêm, lấy được cái học bổng, ra trường với tấm bằng loại giỏi nhưng kinh nghiệm = 0, thì ra trường lại cái điệp khúc đi rải truyền đơn, HY VỌNG một công ty nào đó thấy hồ sơ mình đẹp thì tuyển dụng thì xin lỗi các bạn. Trường hợp đc nhận là có, nhưng không nhiều, kể cả BK ra trường bây giờ xếp hàng xin việc cũng đầy đường, chứ không phải mác trường xịn đã đảm bảo cho bạn 1 công việc có sẵn khi ra trường. Có thể nói,tôi (cũng như các bạn), từ hồi bé, cứ nghĩ rằng mình cứ học tốt đi, điểm thật cao vào thì sau này sẽ có chỗ tốt, điều này khó, nếu các bạn xác định lập nghiệp ở VN. Nhưng không phải ai cũng nhận ra điều đó, các bạn cứ nghĩ xin việc là khó, hoặc chấp nhận những nghề như cài Win dạo, đổ mực máy in, quản trị nội dung (nói thẳng ra là post bài thuê), điều đó lãng phí công sức ăn học của chính các bạn và những đồng tiền mà ba mẹ cho các bạn ăn học.

Tôi hy vọng khi chia sẻ những kinh nghiệm của mình trong suốt thời gian thực tập và lập nghiệp đến thời điểm ra trường, các bạn sẽ có định hướng rõ ràng hơn để tránh đi vào những vết xe đổ của các tiền bối đi trước. Một anh Quản lý đã nói với tôi, có 2 loại trí tuệ: 1 là trí tuệ kĩ thuật, 2 là trí tuệ xã hội (hay còn nói cách khác là kĩ năng mềm). Vốn những người theo CNTT như chúng ta, trí tuệ 1 có thể khá tốt, nhưng trí tuệ 2 là khá kém. Nhưng do đi thực tập sớm, va vấp với nhiều loại người, tôi thấy trí tuệ 2 của mình cũng dần phát triển. Và chính vì điều này, tôi đã vượt lên với 1 số bạn cấp 2 mà hồi trước đó tôi có mơ cũng không nghĩ là mình có thể đứng ngang hàng. Câu chuyện này tôi sẽ kể tiếp.

Công ty vẫn còn mất điện, đành ra quán cafe post tiếp bài cho vui vậy burn joss stickburn joss stick

Nói về kinh nghiệm đi xin việc, phỏng vấn. Chắc các bạn nghĩ rằng tôi nên tổng hợp thành một phần riêng để dễ theo dõi. Tôi không định làm như thế:
– Thứ nhất, không phải tôi là điển hình của mẫu người thành công, những thứ tôi trải nghiệm có thể khác với các bạn nên không chắc các bạn cứ áp dụng là sẽ được
– Thứ hai, tùy theo tình hình, công ty và tuổi của các bạn mà nhận thức từng lúc là khác nhau. Như tôi đầu năm 4 đi thực tập sẽ khá nông nổi, nhận thức chưa sâu, chưa đạt đủ độ chín về kinh nghiệm cũng như khả năng giao tiếp. Khác hẳn so với bây giờ vì thế tôi sẽ kể lần lượt theo mốc thời gian, để các bạn có thể nhìn nhận (thâm chí góp ý) để thấy rằng càng lên cao, phỏng vấn lại chỉ gói gọn trong 2 trường hợp (càng dễ hoặc càng khó mà thôi)

Nói về tình hình của tôi lúc đi xin việc đầu năm 4 nhé:
– Tư duy thuật toán, vẫn còn nhưng không rèn luyện khoảng 3 năm, từ lúc hết APTECH nên code không còn cứng
– Về ngôn ngữ lập trình, Pascal thì cứng nhất. Sau đó là C học ở trên trường và BKIS, tiếp theo là mớ kiến thức hổng lỗ chỗ Java khi không code 1 thời gian
– Những thứ khác như mạng, phần cứng, SQL, v.v.. thì được chăng hay chớ, cũng chả khác gì những bạn bập bẹ mới học
– Tiếng Anh thì vẫn ngon, nhưng tôi cũng không đầu tư nhiều vào phần này từ lúc lên học ĐH. Do BK vào ĐH giảng dạy lại tiếng Anh từ đâu. Chắc cũng giống đại đa số các bạn khác học CNTT: đọc hiểu tốt, viết bình thường, kĩ năng nghe nói là không có.

Khi bước chân lên năm 4 ĐH, tôi nhận được cái mail gửi cho các thành viên trong lớp, đại loại 1 cty chuyên về các giải pháp mobile (sau này tôi mới biết những công ty như vậy gọi là CP, hoặc SP – Content /Service Provider) có nhu cầu tuyển dụng những SV thực tập năm 3 thuộc ĐH Bách Khoa. Lại trích ngang 1 đoạn nữa nhé, các bạn cho rằng trường lớp không quan trọng, nhưng với tôi, trường lớp thực sự RẤT QUAN TRỌNG. Khi bạn ở trong môi trường nhiều người giỏi, có nghĩa khả năng sau này họ thành công là khá cao, tầm quan hệ của bạn sẽ mở rộng với những người thành công và biết đâu sau này các bạn có thể làm ăn được với nhau. Chứ nếu bạn học 1 trường vớ vẩn, thì Quan hệ của bạn, cũng…vớ vẩn mà thôi (quan hệ bạn bè nhé).

Hoặc khi bạn học trường tốt, ưu đãi cũng như bằng cấp của bạn sẽ có nhiều giá trị, cơ hội để du học, xuất ngoại hoặc thực tập ở các cty lớn là luôn có. Ở BK, đến gần năm cuối là các Cty như FSOFT, Tinh vân, CMC đã rải chiếu mời các bạn đến thực tập…Nhưng cơ hội mở ra, còn tận dụng được hay không lại là do các bạn. Sau 1 thời gian, tôi cho rằng BK đào tạo CNTT cũng thường thôi, nhưng cái mác BK, và những ưu đãi của tấm bằng BK, + những tiền bối thành công đi ra từ BK đã làm cho BK luôn có sức hút với những bạn muốn theo nghiệp CNTT (mặc dù từ lúc thi đề chung thì mặt bằng BK có vẻ không tốt như trước nữa).

Tôi năm 4, mà tuyển dụng lại năm 3. Tôi lại mail lại cho người tuyển dụng. Đại loại nội dung như sau: Em học năm 4, nhưng em thích đi làm, các anh có tuyển dụng cả năm 4 không ah.
Anh ấy mail lại: “Ok thôi, em gửi cho anh cái bảng điểm nhé”
Chết mẹ, bảng điểm BK Của tôi thì brick, không cao cho lắm, tôi lại mail:
“Em nghĩ rằng bảng điểm không có giá trị lắm, vì nhiều môn không liên quan đến CNTT. Bên anh cần bảng điểm cao, hay là cần thực tập chỉ chuyên về CNTT ah ?”
Theo thời gian, tôi nhận thấy mình có tính gọi là “bá đạo” nó quen rồi

Cũng may mà anh ấy thuộc loại vui tính,sau khi chat biết tôi đã học APTECH, lại biết Tin học từ trước đó nên ok hết, chấp nhận tôi chẳng cần bảng điểm gì, thông báo cho tôi cái lịch thi đầu vào.

Tôi cũng chẳng biết lúc đó thi đầu vào là thi gì, vì thực chất thì vị trí thực tập cũng khá chung chung, đại loại là nghiên cứu và phát triển thì chưa cụ thể lắm. CHỉ biết về nhà giở lại mấy quyển sách APTECH, mấy quyển C ra ngó lại cho có.

@dogamer01 Cứ bình tĩnh nhé chú, còn nhiều và dài lắm. Nhất là những chuyện từ khi đi làm có mà kéo dài cả mấy chục phần. Mình được cái có cơ hội đi nhiều nơi trên cả nước, lang bạt từ cty này sang cty nọ, quan hệ cũng khá nên biết khá nhiều thứ hay ho.

Ngày thi tuyển cũng đến. Khóa tôi năm đó cũng có khoảng chục chú đi thi vào cty này. Đề thi tôi cũng không còn nhớ chi tiết, đại loại có tiếng Anh, đọc hiểu mấy đoạn code để tìm kết quả đúng (chúa ghét thể loại này), vài câu SQL, cộng 1 chút IQ.

Chắc chắn phần IQ và tiếng Anh thì bạn nào cũng phải làm được, tạm thời bỏ qua không đáng nói, phần đọc hiểu code thì thực chất cũng không khó nhằn lắm, quan trọng là trước đo phải có chút chút kinh nghiệm về code vì phần này theo tôi chỉ mang tính chất đánh đố, chứ cũng chẳng phân loại được ai. Phần SQL thì hơi ảo, nhất là với năm 3, vì đến năm 4 chúng tôi trên lớp mới học được môn này. Tuy tôi được học tại APTECH nhưng kiến thức rơi rụng sạch, cũng chẳng nhớ gì. Nhưng mà tôi tình cờ phát hiện ra cái đề bài nó bị sai, chắc là sơ sót của mấy ông gõ đề, nên bảng PRODUCTS thì truy vấn lại là PRODUCT nên tôi fang thẳng 1 câu: Truy vấn ko ra kết quả, báo lỗi vì tên bảng sai byebye

Thế mà tôi cũng đỗ, lại còn đỗ cao thứ 2, hình như chỉ có mỗi tôi nhận ra cái lỗi sai đó . Vào cùng cty có khoảng 4 đứa cùng khóa, và hơn chục đứa khóa dưới. Buổi phóng vấn thì cũng thoải mái, các anh hỏi tôi thông tin cơ bản, tôi cũng khai đầy đủ, đại loại giống giống mấy cái phần trước mà tôi đã viết. Đến khi phân công công việc mới chết dở vì tôi chả biết sâu 1 cái gì.

– Em có biết mạng không ?
– Dạ em biết, trước em đã đọc qua 1 chút tài liệu của CCNA.
– Thế em có biết X là gì, Y là gì, Z là cái gì không ?
– Ơ..ơ…em quên rồi anh ah

Lại một anh khác
– EM có biết code java không ?
– Có chứ anh, hồi học Aptech e đã học Core + Advanced Java, đồ án làm bằng Servlet, RMI, v.v…
– Thế bây giờ cho em vào nhóm Java thì em có làm được không ?
– ơ.. lâu quá em không code Java em cũng quên rồi ah too sad

Tóm lại sau khi hỏi cái gì thì tôi cũng không biết, hoặc biết nhưng mà quên hết sạch. Tôi được xếp vào nhóm học việc, đợi phân công sau too sad Lúc đó tôi cũng khá cay, nhưng mà phải chấp nhận, có thể lúc tôi ham chơi trong 3 năm đầu, thì một vài đứa đã khởi động trước, và dẫn đến hậu quả là tôi tụt lại phía sau.

Một thời gian ngắn ngắn sau, khi tôi bắt đầu gây được dấu ấn qua 1 vài dự án, mà vị trí chính là design giao diện, phân tích thiết kế, tôi bắt đầu được trả lương 500k/ tháng.

500k/ tháng thì không nhiều, nhưng thời đó, cũng là 1 con số chấp nhận được. Bố mẹ tôi có vẻ ko ưng, mẹ còn nói con bà X, ông Y đi dạy thêm còn dc 1 M/tháng, mày đi làm tuần 5 buổi có 500k thì đi làm gì ? Điều này mình cũng cần chia sẻ với các bạn. Lúc là SV, nếu bạn được thực tập đúng với chuyên môn, lại có $ thì ít nhất hãy nên chấp nhận để có cơ hội tích lũy kinh nghiệm. Khi đủ lông đủ cánh, hoặc có đóng góp thì hãy mở miệng xin quyền lợi, đừng có trông núi này núi nọ, vì cái lợi nhất thời trước mắt. Còn tôi cũng rất thông cảm vì sau này, khi đứng ở vị trí nhà tuyển dụng, tôi biết các cty rất khoái SV thực tập do giá thành rẻ, chất lượng cao, biết nghe lời Nói chung là 1 vốn bốn lời, còn nhiều mánh khóe cũng như ích lợi khác khi thuê SV thực tập thì tôi sẽ nói sau.

Khi tôi xác định, mình cần quay lại con đường lập trình, tôi cũng khá băn khoăn, không biết mình nên theo ngôn ngữ gì ?
PASCAL ? PASCAL thì làm gì cho đời, tự động next
C ? Nói chung tôi không thích C, tôi ko thích kiểu con trỏ, mấy cái & và * của nó, tôi không có cảm tình
Java: Con đường ngăn tôi đến Java cũng “ảo”, hồi đó lúc tôi làm đồ án trên APTECH, 1 trang web = Servlet, tôi phải vật lôn viết từng cái HTML một, nói chung làm giao diện trên Java rất khổ. Hình như sau này đỡ hơn nhiều nên tôi cũng dứt khoát không chọn Java.

Trên lớp, có thằng bạn bảo hay mày hoc C# đi, đơn giản, học nhanh, dễ xin việc. Thế là tôi theo C#. Và công việc đầu tiên tôi nhận, là làm một Tool CRM cho công ty, tôi xin anh ấy 2 tháng để làm từ đầu. Thời gian đầu đúng là khá khó khăn, khi tôi làm quen với 1 ngôn ngữ hoàn toàn mới, cách kéo thả cũng hoàn toàn khác với những gì tôi làm trước đây, nhưng với sự trợ giúp , cũng như bảo ban của các anh trên công ty, tôi cũng đã hoàn thành tốt chương trình đó, và có thể nói là “thành thạo” với C#. Chỉ duy nhất 1 điều, kiểu code của tôi vẫn là 1 đoạn thẳng tưng, ấn vào đâu, có event gì thì sinh ra hàm tương ứng, chẳng có cái gì gọi là hướng đối tượng, mấy cái get set cũng không có byebye

Tức là nói 1 cách nghiêm túc, tôi code để chương trình chạy chứ ko theo chuẩn nào. Nếu 1 người kinh nghiệm, đọc code của tôi thì sẵn sàng xổ toẹt không thèm xem. Tôi cũng hay mua mấy loại sách tham khảo, kiểu 7 ngày C#, 24h C#, lên mấy trang project của nước ngoài đọc hiểu, down các dll về để test linh tinh.

Tôi cứ nghĩ đời mình sẽ theo code, sẽ theo .NET đến trọn đời cho đến khi xuất hiện 1 sự cố tại cty. Mà từ đó tôi mới chính thức chọn được ngành phù hợp với mình. Cùng với sự lựa chọn đó, tôi phải trả giá rất nhiều khi ngành của tôi còn quá mới, vị trí cho ngành đó là quá ít và số người tôi có thể học hỏi cũng không nhiều burn joss stick

Share on:
Avatar of anhthien8
anhthien8

Chào bạn, tại blog này mình kể về hành trình kiếm tiền online của mình. Những kinh nghiệm, những bài học, đút kết hay đôi khi chỉ là khoe thành tích để tạo cảm hứng cho người đọc. Vì 1 mục tiêu độc lập, tự do, hạnh phúc. Mình yêu thích sự chia sẻ. Chúc bạn nhận được giá trị từ blog của mình.

0 0 vote
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
7 Comments
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
Đạt
8 years ago

Hic , em nhìn bài viết của bác mà không muốn đọc . Dài lê thê , em bình luận tem thôi 😀

Phạm Thành
4 years ago

Giờ chương trình ở Aptech cũng nâng lên rùi nè https://www.howkteam.com/questions/fpt-aptech-khao-sat-moi-truong-hoc-chia-se-thuc-te-30282

báo mới
4 years ago

Thanks , I have recently been looking for info about this subject for
ages and yours is the best I’ve came upon till now. But,
what in regards to the bottom line? Are you certain concerning the supply?

dang ky chu ky so viettel

Very rapidly this website will be famous amid all blogging people, due to it’s pleasant posts

clip hai truong giang
3 years ago

Hello! I know this is somewhat off-topic but I needed to ask.

Does running a well-established website like yours require a lot
of work? I am brand new to blogging but I do
write in my diary everyday. I’d like to start a blog so I can easily share my
own experience and feelings online. Please
let me know if you have any ideas or tips for
new aspiring blog owners. Thankyou!

nhân trắc học
3 years ago

Làn da khô sẽ khiến khuôn mặt trở nên thiếu sức sống và kém
xinh. Bài này chúng tôi sẽ mang đến cho bạn những
cách khắc phục làn da, giúp bạn nhanh chóng
sở hữu làn da mềm mại tươi trẻ.

7
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x